Дүниежүзі қазақтары қауымдастығы

Басты бет | Жаңалықтар | Нұрлан Оразалин: «Қазақ этнографиясы» – қазақтың халықтың білімінің жалпы жиынтығы әрі ұлт болмысын танудың негізі

14.03.2017

Нұрлан Оразалин: «Қазақ этнографиясы» – қазақтың халықтың білімінің жалпы жиынтығы әрі ұлт болмысын танудың негізі

Ерлік Кебекбай суреті.

    Алматыдағы ҚР Ұлттық кітапханасында 13 наурызда жазушы, тарихшы, этнограф Зейнолла Сәнік пен этнограф, мәдениеттанушы Жанат Зейноллақызының «Ан Арыс» баспасынан жарық көрген «Қазақ этнографиясы» атты кітабының таныстырылымы өтті. Кітап Алматыдағы 2016 жылы шыққан. Бұған дейін бұл кітап Қытайдағы Ұлттар баспасынан 2012 жылы А.Байтұрсынов әліпбиімен басылып шыққан болатын.        

Ерлік Кебекбай суреті.

   Бірінші бөлім «Этнография дегеніміз не?»  деп аталады. Ол «Этнография жөніндегі жалпы түсінік» деген тараудан тұрады. «Заттық этнография туралы түсінік» деп аталатын екінші тарау:  «Қазақтар», «Қазақтардың тұрғын үйлері», «Ауыл шаруашылығы», «Басқа кәсіптер», қазақтың ұлттық киімдері», «Қазақтың ұлттық қолөнері», «Қазақтың ұлттық тағамдары», «Қазақтың ұлттық ойындары» деген сегіз тараудан тұрады. «Рухани этнография» деп аталатын үшінші бөлім де: «Қазақ қоғамының құрылымы», «Ежелгі наным-сенімдер», «Қазақтың халықтық ғылымы», «Қазақ заңдары», «Қазақтың бала тәрбиелеу дәстүрі», «Тұрмыс-салт тәрбиесінің нақты ережелері», «Қазақтың өлім ұзату дәстүрі», «Қазақтың этнопедагогикасы» деп аталатын сегіз тараудан тұрады. 

     Кітаптың «Халықтың асыл көмбесі...» деп аталатын алғысөзінде ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, Қазақстан Жазушылар одағының басқарма төрағасы, сенатор  Нұрлан Оразалин: «көкірегінде сәулесі бар, елінің ертеңі үшін алаңдайтын қара орман қазақ оқырмандарына жол тартқан «Қазақ этнографиясының» мақсаты мен мұраты – халқымыздың ұлт болып қалыптасуының тарихи және оның ХІХ – ғасырдан бергі зерттелу барысының жалпы жиынтығының ұшан-теңіз тарихи фактілермен дәлелдеу, соған жан-жақты түсінік бере отырып қазақ деген халықтың дүниеге қалай келгенін, қалай дамып, ұлт болып қалыптасқанын егжей-тегжейлі саралап талдау. Бұл жаһандану жағдайында өмір сүріп отырған жаңа буын, жас ұрпақ үшін аса қажет. Сайып келгенде Мәңгілік Ел болу жолына бет түзеген  Ұлы Дала жұртының рухын сақтауда, өрістетуде этнография ғылымының орны айрықша.

         «Қазақ этнографиясы» – тарихи санамыздың қалыптасуы мен өзгеріп, түлеуіне ықпал етер бірден-бір қуатты рухани күш. Әрі-беріден соң бұл – ұлттың ойлау, пайымдау қабілетінің орасан кеңдігі мен ересен тереңдігін танытар, дүниелік құбылыстардың күнгейлі, көлеңкелі сипаттарын екшеуге, саралауға мүмкіндік берер өмір сүру салтымыз бен дүниетану қалпымыздың көрінісі,  айшықты нысаны.

        Айтулы танымдық еңбек – мазмұнына қарай екі үлкен салаға бөлінген. Ұлт болмысы ен кескінін, тұтастық білімін аңғартар салт-сана мен әдет-ғұрып үлгілері әрі мен бояуын жоғалтпастан осы күнге қалай жеткенін талдап түсіндіреді. Біріншіден, бұл бір ұлттың заттық мәдениетін, оның бұрынғысы мен қазіргісін зерделеуге, екіншіден, сол заттық мәдениетпен бірге рухани мәдениеттің рухани мәдениеттің жаратылысын тануға көмектеседі. Осы мағына тұрғысынан айтқанда, этнография – танымдық сипаттағы көп салалы іргелі ғылымның халықтық көмбесі. Бір сөзбен айтқанда, кез келген халықтың өзге жұртқа ұқсай бермейтін өмір-тіршілігін қамтитын, анықтайтын үлкен сала. Құндылық атаулының асылы, ұлттың ұлы байлығы десек те жарасады.

     Қолдарыңыздағы «Қазақ этнографиясы» деп аталатын сүбелі еңбектің ұлтты тануға, ұлттық құндылықтарымызды жан-жақты талдауға, саралауға себі тиер деген ойдамыз. Кітап – ел өткені мен тарихын жан-жүрегімен сезіне отырып, халқымыздың салт-дәстүрлерін, бай фольклорын, шежірелі кешегісін таусыла зерттеген, соны шұрайлы тілмен әдемі өрнектеген үлкен ізденістің жемісі» деп жазыпты. 

Пікір қосу

Пікірлер

Бас демеуші

Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен Қазақстанда және шетелдерде өтетін мәдени шаралардың бас демеушісі – «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы

Ұсынамыз

ҚР БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ҚР ЕҢБЕК ЖӘНЕ ХАЛЫҚТЫ ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАУ МИНИСТРЛІГІ

ҚР ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКА МИНИСТРЛІГІ

ҚР ІШКІ ІСТЕР МИНИСТРЛІГІ

Құттықтау, құтты болсын

ҚР СЫРТҚЫ ІСТЕР МИНИСТРЛІГІ

Барлық ұсыныстар

Мекен-жайы
050002, Алматы қаласы
Ш.Уәлиханов көшесі, 43 А
Тел/факс: +7 (727) 2739997, 2733244.

Web: www.qazaq-alemi.kz
Модератор: info@qazaq-alemi.kz
Қабылдау бөлімі: qabyldau@qazaq-alemi.kz

ЖОЛ КАРТАСЫ

Сайт материалдарын қолдану үшін сілтеме көрсетуіңіз міндетті